De thermostaat staat op 20°C, maar toch voelt het in huis onaangenaam koud aan. Dit fenomeen komt vaker voor dan gedacht en heeft vaak te maken met onzichtbare oorzaken die het warmtegevoel flink kunnen verstoren. Energieverlies via slechte isolatie, tocht of een verstoorde luchtvochtigheid beïnvloeden het comfort meer dan de temperatuurinstelling zelf. Met name in de wintermaanden zorgt dit voor frustraties ondanks dat het verwarmingssysteem lijkt te werken. Het is dus essentieel om verder te kijken dan enkel de temperatuur om het huis écht behaaglijk te krijgen.
Onzichtbare oorzaken achter warmteverlies
Hoewel de thermostaat op 20 graden staat ingesteld, kan een huis door warmteverlies toch kil aanvoelen. Vaak zijn daarvoor onzichtbare oorzaken verantwoordelijk. Denk aan kieren en naden bij ramen, deuren en ventilatieopeningen waar koude lucht binnendringt. Dat veroorzaakt koudeblootstelling en tocht die het effect van de verwarming ondermijnt. Een ander veelvoorkomend probleem is gebrekkige isolatieproblemen rondom vloeren, muren en zelfs leidingen. Zo kan koude lucht vanuit onverwachte plekken door het huis stromen.
Het dichtmaken van deze kieren met tochtstrips of isolatiemateriaal, zoals glaswol, kan snel helpen om warmteverlies tegen te gaan. Een huis met een goede isolatie voorkomt niet alleen kou, maar vermindert ook het energieverbruik aanzienlijk. Zo kan een kwartier lang luchten in plaats van continue raamopeningen de warmte beter vasthouden. Bij het controleren van het huis wordt ook geadviseerd te kijken naar kleine openingen rondom verwarmingsbuizen of deurkaderafdichtingen. Met die praktische ingrepen verbetert het comfort merkbaar zonder dat de verwarming hoger hoeft te worden gezet.
Invloed van luchtvochtigheid op het warmtegevoel
De luchtvochtigheid binnenshuis speelt een cruciale rol bij het ervaren van warmte, wat vaak wordt onderschat. Zelfs met een constante temperatuur van 20°C kan een verkeerde luchtvochtigheid leiden tot een kouder gevoel. Te droge lucht zorgt bijvoorbeeld voor geïrriteerde luchtwegen en een onprettige sensatie, terwijl te vochtige lucht juist de warmte absorbeert en zo een koudere omgeving doet lijken. Ideaal is een luchtvochtigheidsniveau tussen 35% en 60%, waarbij het lichaam het beste warmte kan vasthouden.
Om dit te controleren, is het handig om een hygrometer in huis te hebben. Regelmatig ventileren helpt om de luchtkwaliteit in balans te houden, maar teveel langere opening van ramen veroorzaakt juist warmteverlies. Bij een hoge luchtvochtigheid kan het toepassen van een luchtontvochtiger het comfort sterk verbeteren. Daarmee wordt niet alleen het temperatuurgevoel verhoogd, maar helpt het ook schimmelvorming en gezondheidsproblemen te voorkomen. Zo blijkt dat het juiste evenwicht van de luchtvochtigheid een onzichtbare, maar bepalende factor is voor een behaaglijk binnenklimaat.
Waarom de juiste temperatuur per kamer telt
Thermisch comfort wordt niet alleen bepaald door de algemene temperatuur van het huis, maar ook door doelgericht instellen van de verwarming per ruimte. In veel huishoudens staat de thermostaat constant op 20°C, zonder rekening te houden met het gebruik van kamers. Het is echter verstandig om zichtbare warmteverdeler zoals radiatoren per kamer af te stemmen op het gebruik daarvan voor een efficiënter energieverbruik en comfortabeler gevoel.
Zo zijn 19°C à 20°C ideaal voor woonkamers waar men langere tijd verblijft. In slaapkamers volstaat een lagere temperatuur van 16°C tot 18°C, wat ook het slaapcomfort verbetert. Badkamers zijn vaak kortstondig maar intensief gebruikt, wat een hogere temperatuur van rond de 21°C rechtvaardigt. Minder gebruikte ruimtes, zoals gangen of kelders, kunnen het beste koel gehouden worden rond de 14°C tot 16°C om vochtproblemen te voorkomen en onnodig energieverbruik te beperken.
Met moderne thermostaten, timers en slimme systemen kan het verwarmingssysteem zo worden geprogrammeerd dat verwarming alleen functioneert waar en wanneer nodig. Dergelijke aanpassingen dragen niet alleen bij aan een hoger comfort, maar kunnen het energieverbruik met wel 15% terugbrengen, waarmee ook de ecologische voetafdruk verkleind wordt. Het matchen van temperatuur met gebruik voorkomt dat ruimtes onnodig koud of juist te warm aanvoelen, wat de reden kan zijn dat het huis ondanks de 20°C toch koud lijkt.
Functioneert het verwarmingssysteem nog optimaal?
Ook de staat van het verwarmingssysteem speelt een rol in het gevoel van koude ondanks een ingeschakelde verwarming. Verouderde of vervuilde radiatoren kunnen bijvoorbeeld onvoldoende warmte afgeven, waardoor de ingestelde temperatuur niet goed wordt waargemaakt. Deze inefficiëntie zorgt voor plekken met lagere temperaturen en een ongemakkelijk koud gevoel in huis. Regelmatig onderhoud en eventuele vervanging van verouderde onderdelen of installatie van efficiëntere systemen kan het comfort flink verbeteren.
Daarnaast zorgt een goede luchtcirculatie binnen het huis dat warmte zich beter verspreidt. Een kamer waarin de warmte blijft hangen rond de verwarming voelt aanzienlijk warmer dan een ruimte waar koude lucht circulaties zich mengen met verwarmde lucht. Het is daarom een slimme zet om radiatoren niet te blokkeren met meubilair en om de luchtcirculatie, bijvoorbeeld met behulp van ventilatoren, te optimaliseren. Zo wordt de aanwezige warmte beter benut en voelt het aangenaam warm zonder extra energieverbruik.
Een concrete casus uit 2025 toont dit aan: een oude woning in Groningen met een verwarmingssysteem van meer dan twintig jaar ontving na een onderhoudsbeurt met reiniging van de radiatoren en het installeren van een luchtcirculatiepomp een verhoogd comfort. De bewoners merkten een directe afname van het kleine koudegevoel ondanks dat de thermostaat hetzelfde bleef ingesteld. Dit illustreert hoe technische maatregelen het temperatuurgevoel significant kunnen beïnvloeden en zo het huis behaaglijker maken.
Praktische tips tegen koude in huis en warmteverlies
Naast technische oorzaken zijn er ook eenvoudige leefstijlaanpassingen die helpen om dat koude gevoel bij een temperatuur van 20°C tegen te gaan. Zo is het raadzaam om voldoende gebruik te maken van textiel, zoals tapijten, dikke gordijnen en warme dekens die de kou kunnen afbakenen. Deze koudeblootstelling worden op die manier minder voelbaar omdat de warmte langer blijft hangen in de ruimte.
Daarnaast helpt het sluiten van rolluiken en gordijnen ’s avonds om de kou buiten te houden. Het minimaliseren van tocht door deuren met deurenborstels of het afdichten van naden met tochtstrips maakt ook een merkbaar verschil. Zelfs het tijdelijk plaatsen van isolerende raamfolie kan bij slecht geïsoleerde huizen warmteverlies sterk beperken. Door gecontroleerd en kort te ventileren, bijvoorbeeld alleen ’s ochtends en ’s avonds, blijft frisse lucht binnen zonder dat het huis afkoelt.
Hieronder een overzichtelijke tabel met verwachte ideale temperaturen per kamer en aanbevolen maatregelen voor comfort en energiebesparing:
| Kamer | Ideale temperatuur (°C) | Aanbevolen maatregel |
|---|---|---|
| Woonkamer | 19 – 20 | Slimme thermostaat, gordijnen dicht bij kou |
| Slaapkamer | 16 – 18 | Temperatuur verlagen, warm dekbed |
| Badkamer | 20 – 22 | Verwarming aan bij gebruik, goede ventilatie |
| Gangen / Bergruimte | 14 – 16 | Minimale verwarming, vochtbestrijding |
Met deze tips en technische verbeteringen is het goed mogelijk om comfort te verhogen zonder nodeloos de thermostaat hoger te zetten. Zo voorkomt men onnodig warmteverlies en beperkt men het energieverbruik in elk huis, ook als de temperatuur op 20°C staat.
