De zonnebloem staat op het punt zijn bekende rol als olieleverancier te verruilen voor die van krachtige vleesvervanger. Braziliaanse en Duitse wetenschappers onthulden dat zonnebloempittenmeel, een bijproduct van olie-extractie, verrassend eiwitrijk én milieuvriendelijk is. Dankzij geavanceerde raffinage en texturering krijgt zonnebloemmeel een stevige ‘vleesachtige’ structuur, een neutrale smaak en barst het van essentiële mineralen. Dit ‘gele alternatief’ kan de markt voor plantaardige eiwitten rigoureus veranderen.
Nieuwe opmars voor zonnebloempitten
Braziliaanse en Duitse wetenschappers, waaronder experts van UNICAMP, FAPESP en Fraunhofer IVV, hebben ontdekt dat zonnebloempitten een bijzonder voedzaam alternatief bieden voor vlees. Met groeiseizoen 2025 nog in volle gang, krijgen restproducten na olie-extractie – het zogenaamde zonnebloempittenmeel – een nieuwe bestemming als hoogwaardig plantaardig ingrediënt. Waar deze reststroom voorheen vooral werd gebruikt voor diervoeder, blijkt hij na zorgvuldige raffinage – waaronder het verwijderen van schillen en fenolische verbindingen – perfect inzetbaar als menselijke voeding.
Voedingswaarde overtreft verwachtingen
Zonnebloemmeel is eiwitrijk, bevat veel gezonde enkelvoudig onverzadigde vetten en een indrukwekkende hoeveelheid essentiële mineralen zoals ijzer (49% van de ADH per portie), magnesium (95%), mangaan (89%) en zink (68%). Bovendien scoort het meel goed op vlak van essentiële aminozuren, wat het zeer geschikt maakt als complete vleesvervanger voor zowel vegetariërs als flexitariërs. Het feit dat het niet genetisch gemodificeerd is, maakt het extra aantrekkelijk voor wie natuurlijke producten belangrijk vindt.
Nieuwe texturen met veel potentie
Tijdens het internationale onderzoek, mede mogelijk gemaakt door kennisuitwisseling tussen Duitsland en Brazilië, zijn twee prototypes ontwikkeld: één op basis van geroosterd zonnebloempittenmeel en één met getextureerde zonnebloemproteïnen. Vooral deze laatstgenoemde variant, gecombineerd met tomatenpoeder, kruiden, zonnebloemolie, olijfolie en lijnzaadolie, wist de typische ‘bite’ en sappigheid van vlees verrassend sterk te benaderen. Geavanceerde verwerking – waaronder extrusie – zorgt voor een stevige, vleesachtige structuur die zich uitstekend leent voor toepassingen als hamburger, gehaktbal of gegrilde vleesvervanger.
Smaak en verwerking zonder compromis
Een van de grootste voordelen van zonnebloemmeel is de neutrale smaak na raffinage. Dit maakt dat het ingrediënt gemakkelijk naar wens te kruiden is en niet snel gaan overheersen in gerechten – een breekpunt bij veel alternatieven zoals soja of erwten. Daarnaast bevat het van nature geen veelvoorkomende allergenen, wat de acceptatie onder een breed publiek vergroot. Door zijn veelzijdigheid is het geschikt voor grillen, stoven en uiteenlopende culinaire bereidingen, van traditionele stamppot tot moderne streetfood.
Duurzaam, circulair en toekomstgericht
Zonnebloemteelt kent een relatief lage ecologische voetafdruk en profiteert van een bestaande landbouwinfrastructuur in veel Europese landen, waaronder Nederland en België. Het verwerken van een restproduct tot hoogwaardige eiwitbron sluit perfect aan bij het principe van de circulaire economie en de actuele behoefte aan duurzame, niet-GMO plantaardige voeding. Die combinatie van duurzaamheid, lokale productie en beperkte milieu-impact maakt zonnebloempitten extra interessant voor consumenten die bewust kiezen voor een lagere vleesconsumptie.
De zonnebloem als vleesvervangende kampioen
Met deze wetenschappelijke doorbraak, gepubliceerd in Food Research International, krijgt de zonnebloem een totaal nieuwe rol: van oliesterrenstatus naar potentiële ‘kampioen onder de nieuwe vleesvervangers’. De resultaten wijzen op een paradigmaverschuiving in eetgewoonten, waarbij gezondheid, smaak, innovatie en ecologie hand in hand gaan. Zonnebloempitten kunnen uitgroeien tot hét ‘gele’ alternatief voor soja en erwten en zo bijdragen aan gevarieerdere, duurzame diëten – een toekomst waar wetenschap, technologie en culinair plezier samenkomen.
